Zzp-scan & Wet DBA | Schijnzelfstandigheid

Je werkt met zelfstandigen. Hoe is die samenwerking geregeld?

Een interimprofessional die tijdelijk bijspringt. Een specialist die kennis meebrengt die je zelf niet in huis hebt. Of een zelfstandige die een project begeleidt.

De samenwerking begint met een duidelijke opdracht. Maar na verloop van tijd kan er iets veranderen. De opdracht wordt verlengd, werkzaamheden verschuiven en iemand draait steeds vanzelfsprekender mee in de organisatie.

Past de manier waarop jullie samenwerken dan nog bij de gekozen contractvorm?

Met de door Levada ontwikkelde zzp-scan brengen we arbeidsrelaties in beeld. Je krijgt inzicht in mogelijke risico’s op schijnzelfstandigheid en praktische handvatten om te bepalen welke stappen nodig zijn.

Bespreek jouw vraag met ons

Wet DBA: wat betekent dit voor jouw organisatie?

Wanneer je een zelfstandige inhuurt, beoordeel je samen of er sprake is van een zelfstandige opdracht of van loondienst. De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties, kortweg Wet DBA, gaat over die beoordeling.

Daarbij is de dagelijkse praktijk bepalend. Welke ruimte heeft de zelfstandige om het werk zelf in te richten? Hoe wordt iemand aangestuurd? En welke positie heeft diegene binnen de organisatie?

Een overeenkomst legt afspraken vast. Vervolgens moet de manier waarop jullie werken daar ook bij aansluiten.

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid. Als een samenwerking feitelijk loondienst blijkt te zijn, kan dit onder meer leiden tot correcties en naheffingen voor de loonheffingen.

Dat vraagt om aandacht bij nieuwe opdrachten én bij bestaande samenwerkingen. Onze zzp-scan helpt je om helder te krijgen waar jouw organisatie staat.

Wat onderzoeken we met de zzp-scan?

We kijken naar de gemaakte afspraken en naar de uitvoering van het werk. Hoe is de samenwerking begonnen? Hoe ziet die er inmiddels uit? En waar ontstaan vragen?

We besteden onder meer aandacht aan:

De opdracht: Welke werkzaamheden voert de zelfstandige uit, hoe zijn deze afgebakend en hoe lang duurt de samenwerking?
De aansturing: Wie bepaalt hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd? Welke vrijheid heeft de zelfstandige daarin?
De plek in de organisatie: Hoe is de zelfstandige betrokken bij teams, werkprocessen en de dagelijkse gang van zaken?
De afspraken: Hoe zijn uitvoering, persoonlijke inzet, beloning en commerciële risico’s geregeld?
Het ondernemerschap: Welke omstandigheden wijzen op zelfstandig ondernemen, binnen en buiten deze opdracht?

Deze onderdelen bekijken we in samenhang. Een langdurige opdracht betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat iemand in loondienst is. Andersom geeft het hebben van meerdere opdrachtgevers op zichzelf geen zekerheid over een specifieke samenwerking.

Wat levert de zzp-scan op?

De scan maakt zichtbaar welke arbeidsrelaties aandacht verdienen en waarom. Zo kun je gerichter bespreken wat goed is geregeld en waar iets moet worden uitgezocht of aangepast.

Je krijgt inzicht in mogelijke risico’s op schijnzelfstandigheid, verschillen tussen afspraken en uitvoering en vragen die nadere beoordeling nodig hebben.

Daarmee ontstaat een basis voor concrete keuzes. Bijvoorbeeld over de afbakening van een opdracht, de verdeling van verantwoordelijkheden, de dagelijkse aansturing of een passende contractvorm.

Je weet waar aandacht nodig is en welke vervolgstappen daarbij passen.

Wanneer is een zzp-scan zinvol?

Misschien werken er meerdere zelfstandigen binnen jouw organisatie en wil je overzicht. Misschien is een tijdelijke opdracht inmiddels een langdurige samenwerking geworden. Of je merkt dat leidinggevenden verschillend omgaan met externe inhuur.

Ook bij een nieuwe opdracht kan het prettig zijn om vooraf te bespreken hoe je de samenwerking zorgvuldig inricht.

De zzp-scan is bedoeld voor ondernemers, leidinggevenden en HR-professionals binnen het mkb, de overheid, de zorg, het onderwijs en andere organisaties die zelfstandigen inzetten.

Van inzicht naar de dagelijkse praktijk

Een scan krijgt waarde wanneer je met de uitkomsten verder kunt.

Soms is aanvullende informatie nodig. Soms moeten afspraken duidelijker worden vastgelegd of vraagt de manier van aansturen om aanpassing. Ook kan blijken dat een andere contractvorm beter past.

Levada denkt mee vanuit HR en organisatieontwikkeling. We kijken wat de uitkomsten betekenen voor de inrichting van het werk, de verantwoordelijkheden van leidinggevenden en de samenwerking met zelfstandigen.

Waar specialistische juridische of fiscale beoordeling nodig is, betrekken we de juiste deskundigheid.

Veelgestelde vragen over de zzp-scan

Is een zzp-scan verplicht?
Nee, een zzp-scan is geen wettelijke verplichting. Opdrachtgever en opdrachtnemer zijn wel samen verantwoordelijk voor een juiste beoordeling van hun arbeidsrelatie.

Geeft de scan zekerheid dat we voldoen aan de Wet DBA?
De scan geeft inzicht in mogelijke risico’s en aandachtspunten. Het is geen juridische of fiscale goedkeuring. De beoordeling van een arbeidsrelatie hangt af van alle relevante omstandigheden en van de manier waarop daadwerkelijk wordt gewerkt.

Is de scan ook zinvol als we een modelovereenkomsten gebruiken?
Ja. Ook dan is het belangrijk dat de dagelijkse samenwerking aansluit bij de afspraken. Een modelovereenkomst alleen biedt geen zekerheid.

Kunnen we zelfstandigen blijven inhuren?
Ja. Het blijft mogelijk om zelfstandigen in te huren. Per samenwerking moet worden beoordeeld of de opdracht en de uitvoering passen bij zelfstandig werken.

Wanneer bekijken we een samenwerking opnieuw?
Controleer regelmatig of de oorspronkelijke afspraken nog aansluiten bij de praktijk. Een verlenging, andere werkzaamheden of een verandering in de aansturing kan aanleiding zijn om de arbeidsrelatie opnieuw te beoordelen.

Hoe is de inzet van zelfstandigen bij jullie geregeld?

Wil je bestaande samenwerkingen tegen het licht houden? Of heb je vragen over een nieuwe opdracht?

We bespreken graag wat er speelt en hoe de zzp-scan jouw organisatie verder kan helpen.

Bespreek jouw vraag met ons